Κυριακή, 30 Οκτωβρίου 2011

Η ευρωπαϊκή συμφωνία του “κουρέματος”: μια ακόμα μεγαλειώδης τρύπα στο νερό

Του Γιάνη Βαρουφάκη

Καθώς ο βόμβος της συζήτησης σχετικά με το τι ακριβώς σημαίνει η νέα «συμφωνία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της κρίσης αντηχεί ακόμα στ’ αυτιά μας, έπειτα από μια μακρά νύχτα κατά την οποία παρακολουθούσαμε γεμάτοι ανησυχία τις διαπραγματεύσεις των ηγετών μας, είναι εξαιρετικά εύκολο να χάσουμε από τα μάτια μας τη μοναδική αλήθεια για τη νέα αυτή εξέλιξη στο σήριαλ της κρίσης του ευρώ: δεν υπήρξε καμιά συμφωνία.Η Ευρώπη είχε δεσμευτεί να δώσει μια μακρόπνοη λύση σε τρία αλληλοσυνδεόμενα προβλήματα: τον τραπεζικό της κλάδο που καταρρέει, το πρόβλημα του ιταλικού και του ισπανικού δημόσιου χρέους (με τις εν δυνάμει καταστροφικές επιπτώσεις του στη βαθμολογία της Γαλλίας με ΑΑΑ), καθώς και τη ρημαγμένη ελληνική οικονομία. Κανένα από τα τρία αυτά προβλήματα δεν αντιμετωπίστηκε, έστω και σε μικρό βαθμό, το βράδυ της Τετάρτης.Ο τραπεζικός κλάδος θα χρειαζόταν μια επιθετική, υποχρεωτική αύξηση κεφαλαίου, σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο. Κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί. (Όχι μόνο επειδή το ποσό που προορίζεται γι’ αυτό τον σκοπό είναι ισχνό, αλλά κυρίως επειδή θα δοθούν πάμπολλες ευκαιρίες στους τραπεζίτες να μη χάσουν τον έλεγχο των χρεοκοπημένων τραπεζών τους, με ποικίλα μέσα που θα καταστήσουν την ανακεφαλαιοποίηση νεκρό γράμμα.)Ο ντοπαρισμένος (διότι έτσι θα καταλήξουν τα ιδιωτικά κεφάλαια, κατόπιν της μόχλευσης) Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθεροποίησης (EFSF) που έχει ανακοινωθεί δεν πρόκειται να ελαφρύνει το φορτίο της Ιταλίας, ούτε να απομακρύνει τα μαύρα σύννεφα που μαζεύονται πάνω από τη Γαλλία.Τέλος, το ελληνικό «κούρεμα» είναι απλώς το άδειο κέλυφος ενός αριθμού (50% είναι το «στρογγυλό νούμερο» που συμφωνήθηκε τις πρωινές ώρες της Πέμπτης, μόνο και μόνο για να υπάρχει ένα νούμερο), καθώς στηρίζεται σε μια σειρά γελοίες υποθέσεις και συμφωνίες, συμφωνίες με τραπεζίτες που οι πολιτικοί δεν θα καταφέρουν ποτέ να ολοκληρώσουν.Και έτσι η Κρίση θα συνεχίσει ακάθεκτη τη διαδρομή της: ξεπερνώντας και τα τελευταία αναχώματα της ευρωζώνης, θα βαδίσει προς τη διάλυση της τελευταίας. Με λίγα λόγια, το μόνο που καταφέραμε όσοι ξενυχάγαμε μπροστά στις οθόνες και τους δέκτες μας, με όλες τις κεραίες μας στραμμένες στο Βέλγιο, είναι να χάσουμε τον ύπνο μας.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Πρωτοβουλίες Βενιζέλου για φορολόγηση των καταθέσεων στην Ελβετία


Στην τελική ευθεία μπαίνουν οι διαβουλεύσεις Ελλάδας - Ελβετίας για τη φορολόγηση των ελληνικών καταθέσεων στις ελβετικές τράπεζες. Τα κύρια σημεία της συμφωνίας -που θα βασίζεται στο πλαίσιο αντίστοιχων συμφωνιών της Ελβετίας με Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανίας- αναμένεται να δημοσιοποιηθούν με τη μορφή προσύμφωνου στα τέλη του έτους.Οπως ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών, την περασμένη Πέμπτη 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Βέρνη σχετική συνάντηση των αντιπροσωπειών Ελλάδας και Ελβετίας με επικεφαλής τους γενικούς γραμματείς των υπουργείων Οικονομικών των δύο χωρών, Ηλ. Πλασκοβίτη και M. Αμπούλ.Μεταξύ άλλων το ΥΠΟΙΚ αναφέρει ότι οι ανάλογες διαπραγματεύσεις με τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκίνησαν την άνοιξη του 2010 και ολοκληρώθηκαν με την υπογραφή των συμφωνιών το Σεπτέμβριο του 2011.Σημειώνεται ότι οι συνολικές καταθέσεις Ελλήνων πολιτών στις ελβετικές τράπεζες, υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε 200 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο σε μεγάλο ποσοστό χαρακτηρίζεται «μαύρο χρήμα».

Στο Προεδρικό Μέγαρο τη Δευτέρα ο Τσίπρας


Συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας θα έχει τη Δευτέρα στο Προεδρικό Μέγαρο ο Αλέξης Τσίπρας, στον απόηχο των ταραχών που σκίασαν τον εορτασμό της επετείου της 28ης Οκτωβρίου και των υβριστικών συνθημάτων κατά του κ. Παπούλια, η υποκίνηση των οποίων χρεώθηκε από την κυβέρνηση και το ΛΑΟΣ στο ΣΥΡΙΖΑ.Η συνάντηση, που σύμφωνα με πληροφορίες είχε συμφωνηθεί από την περασμένη Πέμπτη, θα πραγματοποιηθεί στις 13.30.Επισήμως, ο κ. Τσίπρας αναμένεται να εκθέσει στον κ. Παπούλια τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την πορεία της χώρας, μετά και τις πρόσφατες αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ.

Όψεις της Εθνικής Αντίστασης στην Ήπειρο

ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΤΖΟΥΚΑ*

Η συγκρότηση του αντιστασιακού κινήματος αποτέλεσε για την ελληνική ιστοριογραφία μια διαδικασία σχεδόν αυτόματη, στη βάση της μεγάλης, νεωτερικού τύπου, διάκρισης μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Πολλές όμως διαστάσεις της διαδικασίας πολιτικής και στρατιωτικής κινητοποίησης του αγροτικού πληθυσμού αγνοήθηκαν. Πρόθεση μου στο συγκεκριμένο σημείωμα είναι μια συνοπτική συμβολή στον εμπλουτισμό του πεδίου. Σημείο αναφοράς θα αποτελέσει η συγκρότηση του αντιστασιακού κινήματος στην περιοχή της Ηπείρου, κυρίως στην ένοπλη εκδοχή του.Η οργάνωση του ένοπλου αντάρτικου υπακούει σε συγκεκριμένες συνθήκες: στον εξοπλισμό και την κουλτούρα βίας της αγροποιμενικής κοινωνίας, στην διείσδυση των νεωτερικών ιδεών πολιτικής και κοινωνικής αλλαγής στην περίοδο του Μεσοπολέμου, στο αίσθημα της εθνικής ταπείνωσης που συνόδευσε την ήττα του 1941, στην οικονομική δυσπραγία που προκάλεσε η κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού. Η συγκρότηση των ενόπλων σωμάτων του ορεινού χώρου δεν ήταν μια απλή διαδικασία, αλλά διήλθε συγκεκριμένες φάσεις, που δεν ήταν ενιαίες για ολόκληρη την Ήπειρο.1 Η μετατροπή του ενόπλου των πρωτόλειων πολιτοφυλακών των χωριών ή του πρώην ληστή σε αντάρτη, του αγρότη-κτηνοτρόφου σε αγωνιστή της μιας ή της άλλης παράταξης, αποτέλεσε ένα σημαντικό διακύβευμα για τις αντιστασιακές οργανώσεις, σε αναφορά βέβαια και με τη διαφορετική δομή τους.Η ίδρυση του ΕΑΜ και του ΕΔΕΣ έγινε, ως γνωστόν, στην Αθήνα το Σεπτέμβριο του 1941. Οι συνθήκες συγκρότησης και ανάπτυξης των οργανώσεων, και οι μεταξύ τους σχέσεις, την περίοδο έως το καλοκαίρι του 1942 είναι, σε γενικές γραμμές, γνωστές. Θεωρούμε ότι περισσότερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέταση της νεωτερικής κουλτούρας των δύο συσσωματώσεων, της διάχυσης της στην αγροτική κοινωνία της Ηπείρου, καθώς και των παραγόντων που επέδρασαν στην πολιτική ένταξη των κατοίκων της.Η έναρξη του εδεσίτικου αντάρτικου έγινε τον Ιούλιο του 1942 στην περιοχή του Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, κάτω από ιδιόμορφες συνθήκες που καθιστούσαν εξαιρετικά δύσκολη την παραμονή του ηγέτη του ΕΔΕΣ Ναπολέοντα Ζέρβα και των λίγων συντρόφων του στον συγκεκριμένο χώρο. Μετά από την απειλή των «προκρίτων» της Αμφιλοχίας περί κατάδοσης των ανταρτών στους Ιταλούς, τον Σεπτέμβριο του 1942 αποφασίσθηκε η μεταφορά της δράσης στην Ήπειρο. Προσωπικοί και οικογενειακοί ανταγωνισμοί, η αμφίσημη λογική της «φρόνιμης» κοινότητας, μια ορισμένη «παράδοση ανταρσίας» έναντι του κράτους και των θεσμών του, αλλά και η ανάμνηση των αλυτρωτικών αγώνων του παρελθόντος, διαμόρφωναν το σκηνικό στο οποίο φιλοδοξούσε να επιβάλλει την «εθνική επανάστασή» του ο Ζέρβας. Στο πεδίο των στρατιωτικών πρακτικών, την περίοδο αυτή κυριαρχούσε μια παραδοσιακή οπτική υπεράσπισης του χώρου, στο βαθμό που οι «ένοπλοι χωρικοί» με δυσκολία θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν αντάρτες. Ενιαία εμφάνιση δεν υπήρχε, ο οπλισμός ήταν ελάχιστος και απαρχαιωμένος, η βρετανική υποστήριξη περιορισμένη (τουλάχιστον στη φάση αυτή). Έτσι η όλη αντάρτικη δράση εξαντλούνταν στις συμπλοκές ολιγάριθμων ένοπλων χωρικών με ιταλικά στρατεύματα, που εκστράτευαν από την Άρτα στα δύσβατα όρη του Ραδοβιζίου με φανερή απροθυμία.Το δεύτερο πρόβλημα που ανέκυπτε ήταν φυσικά οι σχέσεις με το ΕΑΜ, το οποίο είχε ήδη εδραιωθεί σε επίπεδο τοπικών επιτροπών. Τα στελέχη του ΕΑΜ Άρτας ήταν ιδιαιτέρως επιφυλακτικά ως προς το ρόλο του Ζέρβα και την απόπειρά του να κυριαρχήσει στην περιοχή, και στήριζαν τις επιλογές τους στη λογική ότι «το ποιόν του Ζέρβα είναι γνωστό στον τόπο μας».2 Στις πρώτες όμως συνομιλίες των υπευθύνων του τοπικού ΕΑΜ με τον Ζέρβα, υπερίσχυσε η ανάγκη των πρώτων να ενισχυθούν ποικιλοτρόπως, παρά τη διαφαινόμενη διάθεση του τελευταίου «να κυριαρχήσει οπωσδήποτε εις την Ήπειρον». Ο κύριος λόγος για τις διαπραγματεύσεις αυτές ήταν η σχετική καθυστέρηση ανάπτυξης του τοπικού ΕΛΑΣ, που είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανησυχίας για τη δυναμική της επέκτασης του ΕΔΕΣ.Θα χρειασθεί το κομβικό γεγονός του Γοργοποτάμου για να μεταβληθεί άρδην η κατάσταση προς όφελος του Ζέρβα. Η εκστρατεία των «ξυπόλητων χωρικών», κατά την έκφραση του Ζέρβα, από την Άρτα στη Φθιώτιδα, υπήρξε η μεγάλη ευκαιρία που ανέμενε η ηγεσία της οργάνωσης. Το επόμενο κρίσιμο σημείο για την επιβίωση του εδεσίτικου αντάρτικου ήταν η είσοδος του Άρη Βελουχιώτη με 400 ελασίτες στην «επικράτεια» του Ζέρβα τα Χριστούγεννα του ίδιου έτους. Στις συζητήσεις που διεξήχθησαν στο Μοναστήρι της Ροβέλιστας, όπου είχε οχυρωθεί ο Ζέρβας, αποφασίσθηκε η σύναψη νέας συμφωνίας, που έμεινε όμως και αυτή «στα χαρτιά».Το περιστατικό της Ροβέλιστας δεν ανέτρεψε την οργανωτική επέκταση του ΕΔΕΣ σε περιοχές εκτός νομού Άρτας, όπως στη δυτική Ήπειρο. Από τις 22 Μαρτίου 1943 οι μέχρι τότε ασύνδετες μονάδες του ΕΔΕΣ οργανώθηκαν σε τοπικά Αρχηγεία τα οποία υπήχθησαν στο Γενικό Αρχηγείο των ΕΟΕΑ (Εθνικαί Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών). Στρατηγικό κέντρο της όλης απόπειρας αποτέλεσε η περιοχή των Τζουμέρκων στην οποία μεταφέρθηκε και η έδρα της οργάνωσης.3Η εαμική πλευρά δραστηριοποιήθηκε και αυτή προκειμένου να συγκροτήσει αξιόμαχο αντάρτικο. Η αίγλη των κατορθωμάτων του Άρη στη Στερεά, αλλά και η δυναμική ανάπτυξη του ΕΛΑΣ στις όμορες περιοχές της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας, ωθούσαν τους Ηπειρώτες σε συντονισμένες ενέργειες. Έτσι τον Μάρτιο του 1943 σε ευρεία σύσκεψη των στελεχών του ΕΛΑΣ Ηπείρου που έλαβε χώρα στα Πιστιανά Άρτας (Παλαιάς Ελλάδας) αποφασίσθηκε ο καταμερισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στελεχών και η ενεργότερη διείσδυση στο σύνολο της Ηπείρου.4 Από την πλευρά του ΕΛΑΣ υπήρχε σε εξέλιξη η οργανωτική ανασυγκρότηση των ομάδων και η ίδρυση αρχηγείων που αργότερα μετεξελίχθηκαν σε συντάγματα. Η οργανωτική δομή ήταν η ίδια με την υπόλοιπη χώρα και την αποτελούσαν ένας στρατιωτικός, ένας πολιτικός υπεύθυνος, και ένας καπετάνιος.Παρά τις διαφορές στη συγκρότησή τους, στο πεδίο της ένοπλης δράσης οι τεχνικές των δύο οργανώσεων ήταν παρόμοιες. Και οι δύο αντάρτικοι στρατοί αντιμετώπισαν με μεγαλύτερη ευκολία τα ιταλικά στρατεύματα, ήρθαν όμως σε δύσκολη θέση όταν οι Γερμανοί ανέλαβαν τον έλεγχο της Ηπείρου, το καλοκαίρι του 1943. Ο νέος αντίπαλος ήταν διαφορετικός, αποφασισμένος να καταστείλει το αντάρτικο, και έτοιμος να λάβει και τα σκληρότερα μέτρα, εάν η κατάσταση το επέβαλε.Η εμφύλια σύγκρουση ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ, που ξέσπασε τον Οκτώβριο του 1943, καθόρισε οριστικά τις σχέσεις των οργανώσεων μεταξύ τους και μετέβαλλε αποφασιστικά την κατάσταση στην Ήπειρο. Η ταυτόχρονη παρέμβαση των Γερμανών, με ευρείες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, ουσιαστικά διέσωσε τις δυνάμεις του Ζέρβα, ο οποίος έκρινε σκόπιμο να προχωρήσει σε σύναψη «συμφωνίας κυρίων» μαζί τους.Μετά την προσωρινή λήξη των (ταυτόχρονων) εμφυλίων συγκρούσεων, με τη συμφωνία της Πλάκας (29 Φεβρουαρίου 1944), είχε καταστεί σαφές και στους δύο αντιπάλους ότι δεν υπήρχαν περιθώρια για μια ευρεία πολιτική προσέγγιση. Η ανακωχή που υπογράφηκε δεν άφηνε περιθώρια αισιοδοξίας στο πεδίο αυτό. Οι ευεργετικές συνέπειες της συμφωνίας (ο τερματισμός των συγκρούσεων, η απελευθέρωση των αιχμαλώτων κλπ) δεν μπορούσαν να αναιρέσουν την κατάσταση αυτή. Στο στρατιωτικό πεδίο η συγκυρία ήταν ευνοϊκή για ανακατατάξεις και αλλαγές στη δομή των οργανώσεων. Η διαδικασία της αποκαλούμενης «στρατιωτικοποίησης» του ΕΔΕΣ ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1944 με τη διάλυση των προγενέστερων σχηματισμών (Αρχηγεία, Υπαρχηγεία κλπ) και το σχηματισμό τεσσάρων μεγάλων σωμάτων. Επρόκειτο για τις VIII, ΙΙΙ, Χ και ΙΧ Μεραρχίες των ΕΟΕΑ.Από την άλλη πλευρά, εμφανίσθηκε η ανάγκη ισχυροποίησης της τοπικής VIII Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Το όλο εγχείρημα παρουσίαζε δυσκολίες εξαιτίας των γενικότερων συνθηκών που επικρατούσαν στην Ήπειρο το 1944. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στα ορεινά της Άρτας, κινητοποιήθηκαν ιδιαίτεροι μηχανισμοί που οδήγησαν στη συγκρότηση του σώματος των «Καραϊσκάκηδων», με όρους παραδοσιακού τύπου, που εξέπληξαν τον Στέφανο Σαράφη όταν επισκέφθηκε την περιοχή τον Ιούλιο του έτους αυτού.Το τέλος της Κατοχής δεν έφερε την αποστράτευση των ανταρτών. Η ένοπλη σύρραξη ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ τον Δεκέμβρη του 1944, με αποκορύφωμα την πολυαίμακτη μάχη της Άρτας, άφησε πικρές κληρονομιές στην περιοχή. Όλα ήταν έτοιμα για τη νέα αναμέτρηση, που θα διεξάγονταν πλέον με διαφορετικούς όρους. Οι «δυο όχθες» χωρίζονταν πλέον με βαθύ μίσος, και το τραγούδι της Κατοχής: «ο Άρης πάει κατ’ τα Άγραφα κι ο Ζέρβας κατ’ το Βάλτο», που τραγουδούσαν ελασίτες και εδεσίτες, παρέμεινε μια θολή και παράδοξη ανάμνηση.

*O Βαγγέλης Τζούκας είναι Δρ. Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.


1. Για μια πιο λεπτομερή ανάλυση της διαδικασίας αυτής, βλ. Βαγγέλης Τζούκας, Οι οπλαρχηγοί του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο-τοπικότητα και πολιτική ένταξη, διδακτορική διατριβή, Αθήνα, Πάντειο Πανεπιστήμιο, 2003.
2. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γ. Μαλτέζου (Τζουμερκιώτη). Βλ. Γ. Μαλτέζος, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, Βόλος, 1987
3. Για την Αντίσταση στην περιοχή των Τζουμέρκων, βλ. Στ. Φίλος, Τα Τζουμερκοχώρια, Αθήνα, 2000, σελ. 178-315, όπως και τις δημοσιεύσεις του ίδιου συγγραφέα στα προηγούμενα τεύχη των Τζουμερκιώτικων Χρονικών. Για μια ανάλυση των κοινωνικών και πολιτικών δομών που κατέστησαν δυνατή την επιβίωση του αντάρτικου στη συγκεκριμένη περιοχή, βλ. Β. Τζούκας, Οι οπλαρχηγοί του ΕΔΕΣ, ό.π., σελ. 232-272.
4. Για τη σύσκεψη αυτή, βλ. Αλέκος Κουτσούκαλης, Η εθνική αντίσταση του νομού Άρτας, Αθήνα, Ιωλκός, 1983, τμ. 2, σελ. 11-14.


avgi.gr

Κομμένο στα τρία το ΠΑΣΟΚ

Ο διαχωρισμός εκσυγχρονιστικού και παραδοσιακού ΠΑΣΟΚ είναι εδώ και πολύ καιρό ξεπερασμένος, ενώ ασύνταχτα είναι πλέον και τα στρατόπεδα «παπανδρεϊκών» και «βενιζελικών», τα οποία ουδέποτε χαρακτήριζε η ιδεολογική συνοχή.Εδώ και λίγο καιρό, όμως, στο ΠΑΣΟΚ έχει ξεκινήσει μια ιδεολογική διαμάχη που ανακατατάσσει τα στρατόπεδα με βάση πολιτικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Οι αλλαγές αυτές περιέχουν αρκετές ανατροπές, καθώς σήμερα πολλοί πρώην εσωκομματικοί αντίπαλοι βρίσκονται στο ίδιο στρατόπεδο και πρώην σύμμαχοι στο αντίθετο.Οι βασικές πολιτικές ομάδες αυτή τη στιγμή είναι τρεις, με κάποιες υποδιαιρέσεις και ανεξάρτητους «δορυφόρους».
1Είναι οι «μεταρρυθμιστές-σοσιαλδημοκράτες» που συμφωνούν με το μνημόνιο, οι «αντιμνημονιακοί - σοσιαλιστές» που διαφωνούν με αυτό ( παρ' ότι το έχουν ψηφίσει) και οι «κεντρώοι» που το θεωρούν αναγκαίο κακό. Ο διαχωρισμός αυτός δεν σχετίζεται αποκλειστικά με το μνημόνιο, καθώς με αφορμή αυτό αρχίζει να φουντώνει ξανά η πολιτική συζήτηση για το ποια γραμμή πρέπει να ακολουθήσει το ΠΑΣΟΚ. Οι περισσότεροι βουλευτές ανήκουν στη μία ή την άλλη ομάδα, ενώ υπάρχουν και οι παπανδρεϊκοί, οι οποίοι -ανεξάρτητα από την πολιτική τους άποψη- υποστηρίζουν τις επιλογές του προέδρου της κυβέρνησης (σχεδόν προσωπολατρικά) και θα αποφασίσουν με ποιους θα πάνε στη μετά Παπανδρέου εποχή, όσοι απ' αυτούς φυσικά καταφέρουν να επιβιώσουν πολιτικά. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι οι «παπανδρεϊκοί» Γ. Παπακωνσταντίνου και Μ. Καρχιμάκης δύσκολα στο μέλλον θα βρεθούν ξανά στο ίδιο εσωκομματικό στρατόπεδο.Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που δεν αντιτίθενται στην εφαρμογή του μνημονίου και ζητούν επίσπευση των μεταρρυθμίσεων που ζητάει η τρόικα, είναι οι «μεταρρυθμιστές» για τους φίλους τους και «μνημονιακοί», «νεοφιλελεύθεροι» ή «δεξιοί σοσιαλδημοκράτες» για τους εσωκομματικούς τους αντιπάλους.Εδώ, ξεχωρίζει ήδη ως ηγετική ομάδα η τριάδα των Αννας Διαμαντοπούλου, Ανδρέα Λοβέρδου και Γιάννη Ραγκούση, που επιχείρησαν να διαφοροποιηθούν πρώτοι από το υπόλοιπο ΠΑΣΟΚ, δίνοντας το στίγμα τους με την επιστολή που συνέταξαν πριν από λίγες ημέρες. Εδώ και πολύ καιρό υπάρχει μία ομάδα βουλευτών και κυβερνητικών που συμφωνεί και συζητά μαζί τους όπως οι Γ. Παπακωνσταντίνου, Φ. Σαχινίδης, Γ. Μανιάτης, Εύη Χριστοφιλοπούλου, Ελπίδα Τσουρή, Χρ. Πρωτόπαπας, Σ. Μερεντίτη, Χαρά Κεφαλίδου, Δ. Κουσελάς, Μ. Κατρίνης, Ν. Αλευράς, Π. Βαρδίκος, Μ. Παντούλας.Στην ομάδα αυτή ανήκει πολιτικά και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, με τον οποίο οι τρεις είχαν συζητήσεις, αλλά εκείνος τελικά προτίμησε να μην ταυτιστεί μαζί τους και να κρατήσει μία πιο αμφίσημη στάση, προκαλώντας την απογοήτευση των υπολοίπων.Με την ομάδα αυτή διατηρεί στενή σχέση και ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Σημίτης, ο οποίος έχει επαφές και συνομιλίες με αρκετούς απ' αυτούς.Στην ίδια πλευρά ανήκει και ο Γ. Φλωρίδης, ο οποίος είχε διαφοροποιηθεί πιο νωρίς, όταν παραιτήθηκε από την Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ και άρχισε να εργάζεται για τη συγκρότηση πολιτικού ομίλου. Στο ΠΑΣΟΚ μάλιστα λέγεται ότι ο Γ. Φλωρίδης ήταν σε συνεννόηση με την ομάδα των τριών, με σκοπό να κινηθούν παράλληλα σε δύο μέτωπα: εντός του υπάρχοντος πολιτικού σκηνικού και στην κοινωνία, όπου θα επιχειρούσαν να προσεγγίσουν πρόσωπα άφθαρτα από την πολιτική διαχείριση. Βουλευτής που πρωταγωνιστεί στο στρατόπεδο αυτό, διαβεβαιώνει ότι πράγματι υπάρχει σχέση ανάμεσα στην κίνηση των τριών και τον Γ. Φλωρίδη, αλλά διατηρεί κάποιες επιφυλάξεις για το εάν θα συγκροτηθεί ενιαίο μέτωπο τελικά όπως σχεδιαζόταν ή θα το εμποδίσουν ηγετικές φιλοδοξίες και προσωπικές διαφορές.Οι «μεταρρυθμιστές» πιστεύουν ότι μόνο αν επικρατήσει η δική τους πολιτική στο ΠΑΣΟΚ «υπάρχει περίπτωση να πάμε μπροστά» και ότι «πρέπει κάποτε να ξεμπερδεύουμε με τον λαϊκισμό και τις συντεχνίες». Την ομάδα αυτή υποστηρίζουν αρκετές προσωπικότητες από τον χώρο της ελληνικής οικονομίας , τον επιχειρηματικό κόσμο και πανεπιστημιακοί.
2«Το ΠΑΣΟΚ είμαστε εμείς. Οι νεοφιλελεύθεροι σοσιαλδημοκράτες μπορούν να φύγουν και να φτιάξουν δικό τους κόμμα, αν θέλουν», σχολίαζε την περασμένη εβδομάδα ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ σε συνάντηση με βουλευτές και στελέχη του κόμματος που δηλώνουν «σοσιαλιστές». Πρόκειται για μία άποψη με την οποία συμφωνούν αρκετοί από την ομάδα των βουλευτών που διαφωνούν με το μνημόνιο και την κυβερνητική πολιτική, που χαρακτηρίζουν ως νεοφιλελεύθερη. Τους βουλευτές αυτούς τους αποκαλούν συχνά και «κοινωνιστές», ενώ για τους αντιπάλους τους είναι οι «λαϊκιστές» ή το «βαθύ ΠΑΣΟΚ». Ολοι τους, ωστόσο, έχουν ψηφίσει το μνημόνιο, με τη δικαιολογία ότι εκβιάστηκαν και ότι δεν μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά.Στην πλευρά αυτή δεν υπάρχει η οργάνωση και η συγκρότηση που υπάρχει ήδη στους «μεταρρυθμιστές», ούτε έχει προκύψει ηγετική ομάδα, καθώς όλα είναι πολύ πιο ρευστά.Εδώ συνυπάρχουν βουλευτές που το 1995-96 ήταν ακραιφνώς σημιτικοί με βουλευτές που ήταν ακραιφνώς τσοχατζοπουλικοί. Αμφότεροι σήμερα πιστεύουν -τουλάχιστον αρκετοί απ' αυτούς- ότι ο πρωθυπουργός έπρεπε να διαπραγματευτεί σκληρά, χρησιμοποιώντας όλους τους άσους, ακόμα και εκβιάζοντας τους Ευρωπαίους, όπως έκανε ο Ανδρέας Παπανδρέου τη δεκαετία του '80. Κοντά στην ομάδα αυτή βρίσκεται και η υποομάδα Σκανδαλίδη που αποτελείται από τον ίδιο και τρεις τέσσερις βουλευτές ακόμα.Πολιτικά στην ομάδα αυτή ανήκουν και κάποιοι προεδρικοί, όπως ο Μ. Καρχιμάκης, ο οποίος όμως βάζει την προσήλωσή του στον πρόεδρο του κόμματος πάνω από την πολιτική. Στην ομάδα αυτή βρίσκονται οι Χ. Καστανίδης, Δ. Ρέππας, Χρ. Παπουτσής, Π. Οικονόμου, Ν. Κατσέλη, Μ. Ξενογιαννακοπούλου, Χρ. Αράπογλου, Γ. Ντόλιος, Σ. Βαλυράκης, Μ. Τιμοσίδης, Θ. Τσούρας, Γ. Μαγκριώτης, Μ. Μπόλαρης, Μ. Μπεντενιώτης, Γ. Κουτρουμάνης, Γρ. Νιώτης, Γ. Νικητιάδης, Γ. Δριβελέγκας, Π. Ασπραδάκης, Β. Εξαρχος κ.ά. Μαζί τους συντάσσεται και η πλειοψηφία των συνδικαλιστικών οργανώσεων του ΠΑΣΟΚ.
3 Το τρίτο στρατόπεδο είναι αυτό των «κεντρώων» και βενιζελικών. Οι βουλευτές της ομάδας αυτής δεν υπερασπίζονται τη μνημονιακή πολιτική ως «μονόδρομο», αλλά τη θεωρούν αναγκαίο κακό. «Ούτε εμείς θέλουμε το μνημόνιο» λένε πολλοί απ' αυτούς, «αλλά δεν γίνεται αλλιώς». Κι εδώ συναντά κανείς πρώην εκσυγχρονιστές όπως τη Μιλένα Αποστολάκη και τον Κώστα Καρτάλη (που διατηρεί επαφές όμως και με τους «μεταρρυθμιστές») μαζί με την Τόνια Αντωνίου του παραδοσιακού ΠΑΣΟΚ.Στην ομάδα αυτή ανήκουν επίσης οι βουλευτές Γ. Αμοιρίδης, Β. Γερανίδης, Λ. Γρηγοράκος, Ρ. Ζήση, Ε. Καϊλή, Π. Κουκουλόπουλος, Ν. Σαλαγιάννης, Β. Κεγκέρογλου και Ο. Κωνσταντινόπουλος.Εκτός από τους Κ. Σκανδαλίδη και Μ. Χρυσοχοΐδη, ανεξάρτητο ρόλο προσπαθεί να παίξει και η Βάσω Παπανδρέου, η οποία διατηρεί όμως πολιτική επαφή με τον Β. Βενιζέλο. Ολοι τους ετοιμάζονται ήδη για την επόμενη μέρα που δεν φαίνεται να αργεί και για τον ρόλο που επιθυμούν να παίξουν στο ΠΑΣΟΚ, με την προϋπόθεση φυσικά να έχει επιβιώσει τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και οι ίδιοι.


enet

Αρνητική η κοινή γνώμη για τη συμφωνία των Βρυξελλών


Αρνητικά κρίνουν έξι στους δέκα πολίτες τη συμφωνία των Βρυξελλών για το 'κούρεμα' του χρέους και τη νέα δανειακή σύμβαση, όπως προκύπτει από δημοσκόπηση της ΚΑΠΑ Research για το «Βήμα της Κυριακής», εν μέσω πολιτικής «θύελλας» από τα προχθεσινά πρωτοφανή γεγονότα στις παρελάσεων για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου.Ποσοστό 58,9% των ερωτηθέντων αξιολογεί αρνητικά τις αποφάσεις της 27ης Οκτωβρίου, εκτιμώντας πως ο λαός θα κληθεί να καταβάλει μεγάλα ανταλλάγματα χωρίς εγγυημένα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα το 44% αξιολογεί αρνητικά τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής και το 14,9% μάλλον αρνητικά, έναντι 12,6% που κρίνει τις εξελίξεις ως θετικές και 23,1% ως «μάλλον θετικές». Ταυτόχρονα η πλειοψηφία ζητεί σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής σωτηρίας, χωρίς ωστόσο να γίνεται συγκεκριμένη ως προς τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να τη στελεχώσουν.Hχηρό είναι το μήνυμα για το πολιτικό σύστημα από τις απαντήσεις των πολιτών στο ερώτημα ποιο κόμμα θα ψηφίζατε σήμερα. Σύμφωνα με αποτελέσματα της έρευνας της ΚΑΠΑ Research, η ΝΔ συγκεντρώνει ποσοστό 22,2%, το ΠΑΣΟΚ 14,7%, το ΚΚΕ 9,1%, ο ΛΑ.Ο.Σ. 6,3%, ο ΣΥΡΙΖΑ 5,1%, η Δημοκρατική Αριστερά 4,2%, οι Οικολόγοι Πράσινοι 3,4%, η Δημοκρατική Συμμαχία 2,6% και το Πανελλήνιο Αρμα Πολιτών 1,8%.

Σπιθαμιαίοι

Από τον Παντελή Σαββίδη

Καθώς μιλούσα προχθές με συνάδελφό μου, με αφορμή τις παρελάσεις για την 28η Οκτωβρίου που δεν πραγματοποιήθηκαν, θυμήθηκα τους στίχους του Δάντη από την Κόλαση: «Το πιο φωτεινό σημείο της κόλασης προορίζεται γι αυτούς που σε στιγμές κρίσης ήθελαν να είναι ουδέτεροι».Για να αποφύγω, τουλάχιστον το πιο φωτεινό σημείο, σκέφθηκα να γράψω το παρακάτω σχόλιο.Η χώρα και η κοινωνία μας δεν βρίσκονται απλώς σε κρίση. Είναι μετέωροι στο κενό. Πέρασαν το Ρουβίκωνα. Ή θα δώσουν τη μάχη και θα σωθούν ή θα τους συντρίψει ο αντίπαλος. Και οι αντίπαλοι είναι πολλοί.Τα μεγάλα προβλήματα της χώρας είναι πολλά. Αλλά το μέγιστο είναι η πολιτική εξουσία. Όταν θέλεις να ελέγξεις ή να αποδομήσεις μια κοινωνία, ελέγχεις ή ευνουχίζεις την ηγεσία της. Πολιτική, κοινωνική, πνευματική. Και στην Ελλάδα όλες αυτές οι ηγεσίες είναι ευνουχισμένες.Με αφορμή την ακύρωση των παρελάσεων θα αναφερθούμε σήμερα στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας και θα σχολιάσουμε την σπιθαμιαία συμπεριφορά της.Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, παρέστη στις εκδηλώσεις της Θεσσαλονίκης και ως γνωστόν δεν μπόρεσε να πείσει με την παρουσία του την κοινωνία της πόλης ώστε μαζί να αποτίσουν τιμή σε έναν θεσμό που υποτίθεται πως πρέπει να παραμένει ψηλά στη συνείδηση του έθνους. Και εννοώ τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας. Η κριτική που ο πρόεδρος δέχεται από την κοινωνία δεν πρέπει να τον αφήνει αδιάφορο. Πρέπει να τον ανησυχήσει.Σέβομαι το θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας και τον κ. Παπούλια ως προσωπικότητα. Αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι ανασταλτικός παράγοντας στην κριτική προσέγγιση της παρουσίας του στη Θεσσαλονίκη.Ήταν λάθος του κ. Παπούλια η ανακοίνωση που εξέδωσε η προεδρία για τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης. Ο πρόεδρος δεν αντιδικεί με το λαό. Τον ενώνει.Ακόμη και όταν νοιώθει ότι η λαϊκή συμπεριφορά μπορεί να αδικεί τον ίδιο. Εκεί βρίσκεται το μεγαλείο του θεσμού και η επιτυχία του λειτουργού του. Να συλλαμβάνει τις λεπτές αποχρώσεις των γεγονότων, να τις αναλύσει, να τις συνθέτει και να λειτουργεί ενοποιητικά.Ο κ. πρόεδρος δεν μας ικανοποίησε στο σημείο αυτό με την συμπεριφορά του.Δεν υπάρχει αμφιβολία πως κομματικοί παράγοντες θα τον καθησυχάσουν λέγοντας πως πρόκειται για μικρό μέρος της κοινωνίας και πως η πλειονότητα δεν συμφωνεί. Πέραν του γεγονότος ότι το μέρος της κοινωνίας που αντιδρά ή αποδέχεται τις αντιδράσεις δεν είναι μικρό, ο πρόεδρος είναι στοιχείο ενότητας και όχι διαίρεσης. Είναι ο μόνος ρόλος που έχει. Ας τον επιτελέσει αποτελεσματικά. Μετά την αντίδραση του κόσμου στην παρέλαση, η εκδήλωση έπρεπε να πάρει άλλη μορφή. Ποια, θα το επισημάνουμε παρακάτω. Η λαϊκή αντίδραση ήταν κατά των πολιτικών. Όχι κατά του στρατού ή του ιστορικού γεγονότος.Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έπρεπε να επιμείνει να γίνει η παρέλαση. Διότι τότε ένας ευαίσθητος και υψηλά ιστάμενος στη συνείδηση της κοινωνίας θεσμός, όπως οι Ένοπλες Δυνάμεις, θα ερχόταν σε αντίθεση με την κοινωνία. Πως;Οι Ένοπλες Δυνάμεις με την παρέλασή τους ενώπιον της πολιτικής ηγεσίας θα της απέδιδαν τιμές. Την ίδια στιγμή από την απέναντι πλευρά ο συγκεντρωμένος λαός θα αποκαλούσε αυτήν την ίδια ηγεσία προδότες. Δεν θα αποτελούσε αυτή η εξέλιξη μια διάσταση μεταξύ λαού και Ενόπλων Δυνάμεων; Και καλά, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων.Αλλά τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και οι Ένοπλες Δυνάμεις, δεν υπάρχουν εν ονόματι του λαού; Μπορούν να έρχονται σε αντίθεση με τη βούλησή του όταν αυτή εκφράζεται τόσο κραυγαλέα;Μια δήλωση του προέδρου που θα ισορροπούσε την ιστορική στιγμή με τη λαϊκή αντίδραση και την ανάγκη να διατηρηθεί συντεταγμένη η πολιτεία θα ήταν αυτό που θα περιμέναμε από τον κ. Παπούλια. Αλλά δεν το είδαμε.Ο Υπουργός Άμυνας αποδεικνύεται γραφική περίπτωση. Ολίγιστος και σπιθαμιαίος. Αλλοπρόσαλλες και υπερφίαλες δηλώσεις ενός κηπουρού που ξαφνικά ετέθη επικεφαλής ενός ύψιστου θεσμού της κοινωνίας. Το πρόσωπο που τίθεται επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει να απολαμβάνει κύρους και στις Ένοπλες Δυνάμεις και στην κοινωνία και στο εξωτερικό. Η περίπτωση του σημερινού υπουργού όχι μόνο δεν ικανοποιεί τίποτε από όλα αυτά αλλά μετά την αποκάλυψη των τεραστίων αδυναμιών του είναι πλέον και επικίνδυνο, να συνεχίσει να παραμένει επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων.Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι παίγνιον κανενός. Είναι ένας θεσμός του ελληνικού κράτους που χρήζει σεβασμού. Και ο σεβασμός αυτός αντανακλάται και στο πρόσωπο που τίθεται επικεφαλής. Μπορεί σήμερα ο υπουργός άμυνας να διεκδικεί αυτόν τον ρόλο; Ασφαλώς όχι. Πήγε, εκπροσωπώντας τον πρωθυπουργό, στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και ο τηλεοπτικός φακός τον συνέλαβε να επιχειρεί να αντιδικήσει ή να χειροδικήσει με διαμαρτυρόμενο πολίτη εν είδη οπαδού ποδοσφαιρικής ομάδας.Την επομένη, φοβούμενος τις αντιδράσεις δεν παρέστη στη μαθητική παρέλαση. Αυτός, που ως υπουργός άμυνας θα πρέπει όχι μόνο να παραμένει ψύχραιμος αλλά να μπορεί να αντιμετωπίσει πολύ δυσκολότερες στιγμές και καταστάσεις από την αγανάκτηση που θα εκδηλώσουν κάποια σχολιαρόπαιδα.Και κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που ματαιώθηκε ενώπιον του προέδρου περιέφερε μια συμπεριφορά και ένα ύφος αλαζονικό. Αποκρουστέα περίπτωση δημοσίου ανδρός.Ο πρωθυπουργός, τον οποίο εκπροσώπησε, θα έπρεπε ήδη να του έχει ζητήσει την παραίτηση. Δεν το έκανε όμως. «Όμοιος ομοίω αεί πελάζει…».Ο ίδιος ο πρωθυπουργός προτίμησε να προεδρεύσει συσκέψεως της «Σοσιαλιστικής Διεθνούς» αντί να παραβρεθεί στις εκδηλώσεις όπως συνηθίζετο επι πολλά χρόνια. Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα το οποίο θα εξετάσουμε άλλη στιγμή.Ο Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων. Άλλη θλιβερή περίπτωση δημοσίου υπαλλήλου. Εγκατέλειψε το στράτευμα τη στιγμή που θα έδινε τη μάχη. Γιατί μια μάχη ήταν και η παρέλαση του στρατού μπροστά στην κοινωνία της πόλης. Αν είχε στρατιωτικό και όχι δημοσιοϋπαλλικό σθένος ο κ. Αρχηγός θα αποχαιρετούσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και θα ζητούσε να παρελάσει ο στρατός με τον ίδιο επικεφαλής. Και θα καταχειροκροτείτο απο τον κόσμο. Αλλά που τέτοιο στρατιωτικό σθένος από ηγεσίες που συνωθούνται στα πολιτικά γραφεία για να πάρουν το επόμενο αστέρι. Δεν αντιλαμβάνονται ότι περνούν στη χλεύη των συναδέλφων τους και της κοινωνίας και πως εκείνο που μένει τελικά δεν είναι τα αστέρια αλλά η υπόληψη που απολαμβάνει κανείς κατά τη διάρκεια της ζωής του αλλά και μετά το θάνατό του;Κύριε Αρχηγέ, το ότι δεν παρήλασε ο στρατός την ημέρα της εθνικής επετείου αποτελεί λόγο παραίτησης.Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ελληνική κοινωνία χρειάζεται τεράστιες αλλαγές. Ούτε ότι οι αλλαγές αυτές έχουν τεράστιο πολιτικό κόστος. Αλλά υπάρχει ένα μέτρο, μια αίσθηση μέτρου που όταν δεν λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο οι αλλαγές αλλά και οι κοινωνίες τελματώνουν.Η σημερινή κυβέρνηση βρίσκεται σε τρομερή δυσαρμονία με το λαϊκό αίσθημα. Δεν θέλω να την κρίνω για τα πεπραγμένα της. Αλλά αυτή η δυσαρμονία της επιβάλλει ως εθνικό καθήκον να ζητήσει μόνη της την αλλαγή της.Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται μια νέα αρχή. Ακόμη και αν μεγάλο μέρος της πολιτικής που θα ακολουθήσει μια νέα κυβέρνηση θα είναι ίδιο με της σημερινής, η κυβερνητική αλλαγή θα δώσει μια δημιουργική ανακούφιση στην κοινωνία, αρκεί να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις.Αν οι κυβερνώντες δεν είναι μια ομάδα καιροσκόπων που κατέλαβαν την εξουσία στο κόμμα τους και την καπηλεύθηκαν στην Ελλάδα, ας δώσουν μια εκτονωτική διέξοδο στην ελληνική κοινωνία.Και κάτι τελευταίο. Εκείνο που ενόχλησε περισσότερο δεν είναι ότι γίναμε φτωχότεροι. Αλλά ότι διασυρθήκαμε διεθνώς, πολλές φορές με ευθύνη κυβερνητικών. Ούτε την υπόληψη της κοινωνίας και της ελληνικής πολιτείας δεν μπορούν να διασφαλίσουν. Είναι δυνατόν να έχουν το θράσος να κυβερνούν;

Η Ελλάδα ενώπιον ιστορικών εξελίξεων

Του Γιάννη Μήτσιου, πολιτικού – επιστήμονα διεθνολόγου, παν/μιου Northeastern Βοστώνης

Η πατρίδα μας, για πρώτη φορά από το τέλος του Β΄ παγκοσμίου πολέμου και την πτώση της χούντας με τα γεγονότα του πολυτεχνείου και την τραγωδία της Κύπρου, βρίσκεται κυριολεκτικά ενώπιον ιστορικών εξελίξεων. Η κατάρρευση της οικονομίας, οι απέλπιδες προσπάθειες των κυβερνώντων και η αμφισβήτηση του πολιτικού κόσμου χθες σε όλη τη χώρα σηματοδοτούν την έναρξη μιας νεας περιόδου ιστορικών εξελίξεων για όλη χώρα.Τέτοιες μέρες τον Οκτώβρη του 2009, τρία εκατομμύρια έλληνες ( 3.024.000) ψήφισαν το ΠΑΣΟΚ με μια άλλη ατζέντα και άλλο πρόγραμμα βασισμένο στο σύνθημα «λεφτά υπάρχουν» και στις αστοχίες της προηγούμενης κυβέρνησης που ενισχύθηκαν από ένα συντονισμένο σχέδιο αποσταθεροποίησης του Κώστα Καραμανλή και της συντηρητικής παράταξης.Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου πολλά υποσχόμενη κατάφερε μέσα σε δύο χρόνια να φέρει την Ελλάδα και την ελληνική κοινωνία στα όρια της κοινωνικής εξέγερσης, της ανατροπής και της αρχής μια σκληρής και επώδυνης περιόδου για τον τόπο. Η χθεσινή αντίδραση του ελληνικού λαού, που βροντοφώναξε ένα ισχυρό όχι, απευθυνόταν πρωτίστως στην κυβέρνηση που είπε ασύστολα ψεύδη, κυβέρνησε και κυβερνάει με ερασιτεχνισμούς, αναποτελεσματικότητα και προχειρότητα. Ενάμιση σχεδόν χρόνο τώρα η ελληνική κοινωνία είναι σε νευρική κρίση, το πολιτικό σύστημα δοκιμάζει τις αντοχές του και η Ευρώπη προσπαθεί να θυσιάσει το «μαύρο πρόβατο» που λέγεται Ελλάδα για να μην μολυνθούν τα υπόλοιπα.Τα χθεσινά γεγονότα ήρθαν ως επιστέγασμα αγώνων εδώ και ενάμιση χρόνου του ελληνικού λαού που αντιστάθηκε στο μνημόνιο, στο μεσοπρόθεσμο, συμμετείχε στο κίνημα των αγανακτισμένων και διαδήλωσε πριν μόλις δέκα μέρες στο σύνταγμα για τους αντεργατικούς νόμους των απολύσεων, της εφεδρείας και της κατάργησης των συλλογικών συμβάσεων με πρόσχημα την λήψη της 6ης δόσης. (σε πόσες δόσεις άραγε πεθαίνουμε; Ή από τις πιο ελαφριές δόσεις θα πάμε στα πιο σκληρά και τη δεκαετία στην εντατική που πανηγυρίζει η κυβέρνηση;) Τόσον καιρό αγνοήθηκαν ένα σωρό ακαδημαϊκοί, οικονομολόγοι, συνταγματολόγοι, φωτισμένοι άνθρωποι, λοιπά πολιτικά κόμματα, οργανώσεις, ΜΜΕ και άλλοι φορείς τονίζοντας ότι όλα τα μέτρα που πάρθηκαν είναι σε λάθος κατεύθυνση. Ειπώθηκαν ψέματα επί ψεμάτων, μια για το ΔΝΤ ότι μπαίνει δεν μπαίνει στην Ευρώπη, μια για απειλές σε κερδοσκόπους, μια ότι άλλα μέτρα δεν θα παρθούν, δόθηκαν λανθασμένα στατιστικά στοιχεία και ούτω καθεξής. Ένα πάντως ήταν σίγουρο ότι όλες οι κινήσεις κινούντο στην κατεύθυνση να σωθούν οι ξένες τράπεζες, τα επενδυτικά κεφάλαια, η ζώνη του ευρώ που όπως αποκαλύφθηκε και αποκαλύπτεται έχει ένα σωρό σκελετούς κρυμμένους στις ντουλάπες των κυβερνήσεων και των τραπεζών κλπ. Πολύ περισσότερο όμως σ΄ αυτό το διάστημα επέτρεψε η κυβέρνηση να καταρρακωθεί η αξιοπρέπεια της Ελλάδας στο εξωτερικό, ο εξευτελισμός της και ο ‘Ελληνας να υποδουλωθεί πρώτα ψυχολογικά και μετά βιολογικά. Μας κάναν και αισθανόμαστε όπως ο εβραϊκός λαός τη δεκαετία του ‘30 στη Γερμανία, δακτυλοδεικτούμενοι, γεμάτοι μίσος, και ρατσισμό ως τα εξιλαστήρια θύματα. Τα τρία εκατομμύρια έλληνες δεν έδωσαν πάντως τέτοιο δικαίωμα και εξουσιοδότηση στην κυβέρνηση του ΓΑΠ. Η συναίνεση που επικαλούνται όψιμα και στα δύσκολα έπρεπε να είχε σχεδιαστεί από τα αρχικά στάδια της κρίσης και με ανοιχτά χαρτιά έτσι ώστε να μην υπάρχουν πλέον υποψίες, απομένουν οι ενδείξεις, για συμπαιγνία με ξένα συμφέροντα.Η χθεσινή ημέρα, της 28ης Οκτωβρίου του 2011 σημαίνει πολλά. Είναι η αρχή του τέλους της μεταπολίτευσης που ξέραμε. Αμφισβητήθηκε ο ίδιος ο πρόεδρος της Δημοκρατίας γιατί δεν αντέδρασε ουσιαστικά σε ότι μαγειρεύεται στις πλάτες του ελληνικού λαού και διότι δεν αφουγκράστηκε τον ελληνικό λαό. Η χθεσινή ημέρα σηματοδοτεί επίσης το τέλος του ΠΑΣΟΚ όπως το ξέραμε ως κίνημα από το ’74 ως σήμερα και της δυναστείας Παπανδρέου που πλέον ο τελευταίος της απόγονος έχει περάσει στην κοινή γνώμη ως φορέας ενός οικονομικού προγράμματος και πολιτικού σχεδιασμού, μιας νέας υποδούλωσης που έγινε βάσει σχεδίου. Παράλληλα όμως ο λαός στέλνει και το δικό του μήνυμα και στα άλλα πολιτικά κόμματα και το κατεστημένο σύστημα εξουσίας οικονομικών παραγόντων και ΜΜΕ. Το μήνυμα ότι πλέον ο κοιμισμένος γίγαντας που λέγεται ελληνικός λαός δεν μπορεί να αγνοηθεί και αλίμονο σε όποιον τον αγνοήσει από εδώ και στο εξής. Παραμύθι τέλος βροντοφωνάζουν από την άκρα δεξιά έως την άκρα αριστερά. Αυτά που συνέβησαν χθες μπορεί να θεωρηθούν ως πρόβα τζενεράλε μιας γενικότερης εξέγερσης που όμοιά της δεν έχουμε δει ως τα σήμερα και θα μοιάζει με τις εξεγέρσεις λαών που έδιωξαν τυραννικά καθεστώτα. Το Σύνταγμα της χώρας είναι γραμμένο εν ονόματι του ελληνικού λαού και η δημοκρατία μας η κοινοβουλευτική εδράζεται σε αυτό. Αλίμονο αν επιδιωχθεί πάσης φύσεως εκτροπή από τους κυβερνώντες. Με τα γκάλοπ να δείχνουν το κυβερνών κόμμα 14% πριν τα γεγονότα της 28ης την μόνη υπηρεσία πλέον που μπορούν να προσφέρουν στον ελληνικό λαό είναι να πάνε σπίτια τους. Η δημοκρατία δεν εκβιάζεται, γίνεται δυνατότερη μέσα από εκλογές και την ετυμηγορία του ελληνικού λαού. Ηγέτης που φοβάται να κυκλοφορήσει στο δρόμο στη συνείδηση του κόσμου είναι ήδη παρελθόν.Και όσο για τις ευρωπαϊκές ισορροπίες και την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα ένα είναι σίγουρο, ότι δεν υπάρχουν, τόσο απλά. Κανείς δεν βεβαιώνει ότι με τη νέα απόφαση της συνόδου κορυφής θα λυθεί το ελληνικό πρόβλημα. Η απόφαση της 21ης Ιουλίου όπως είπε και η γερμανίδα καγκελάριος ξεπεράστηκε από τις εξελίξεις μέσα σε 3 μήνες. Ποιος εγγυάται ότι δεν θα γίνει κάτι αντίστοιχο και για την υπάρχουσα απόφαση; Οι ασκοί του αιόλου σχεδόν ανοίξαν. Θα σταματήσουν να ασχολούνται για λίγο με την Ελλάδα και θα αρχίσουν να ασχολούνται με την Ιταλία που έχει το 25% της ευρωπαϊκής οικονομίας, χρέος πάνω από ένα τρις ευρώ. Η ιταλική κυβέρνηση κλονίζεται και θα πάει σε εκλογές, η Ισπανία έχει ξεπεράσει τα 5 εκατομμύρια ανέργους, οι γαλλικές τράπεζες τρέμουν, Σαρκοζί και Μέρκελ έχουν εκλογές το 2012 και μάλλον θα εκλεγούν οι σοσιαλιστές και η Βρετανική οικονομία είναι επίσης επί ξύρου ακμής όπως επίσης τίθεται και εν αμφιβόλω από το βρετανικό κατεστημένο ακόμη και η συνέχιση της παραμονής της στην Ευρωπαϊκή ‘Ενωση.Στην άλλη όχθη του ατλαντικού, οι ΗΠΑ παλεύουν ακόμη με τη δική τους εσωτερική οικονομική κρίση, το 2012 είναι προεκλογική χρονιά για τον Ομπάμα και οικονομικά ρίσκα απαγορεύονται, σκεφτείτε τυχόν αποτυχία της τελευταίας απόφασης της ευρωπαϊκής συνόδου που μπορεί να στείλει την Ελλάδα στη χρεωκοπία αλλά θα ρίξει στα τάρταρα και το χρηματοπιστωτικό τραπεζικό σύστημα της αμερικής με την καταβολή των ασφαλίστρων CDS κλπ την ώρα που, η Γουολ Στρητ αμφισβητείται από το όλο και ογκούμενο κίνημα των εκεί αγανακτισμένων και την πολιτική πόλωση που ξεκινά.Και μέσα σ΄ όλα αυτά για τη δυτική στρατηγική και γεωπολιτικούς σχεδιασμούς μια ανατροπή των εξελίξεων στην Ελλάδα θα είναι άλλος ένας πονοκέφαλος την ώρα που η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή δεν έχουν ηρεμήσει, το τρίγωνο Κύπρος-Ισραήλ και Τουρκία επίσης αλλά και τα Βαλκάνια αρχίζουν τελευταία να «ανεβάζουν πυρετό». Η Κίνα και η Ρωσία για τους δικούς τους λόγους προσπαθούν να είναι παρόντες στην ευρύτερη περιοχή.Συμπέρασμα λοιπόν ότι η χώρα μας βρίσκεται στη δίνη μιας ευρύτερης αναστάτωσης και όχι μόνο ελληνοκεντρικής που μπορεί να αποτελέσει και την αρχή μιας γενικότερης κρίσης με απρόβλεπτες συνέπειες για την ίδια την ύπαρξη της Ευρώπης αλλά και της σταθερότητας στο νότο της.

Και κουρεμένοι και με χειροπέδες


«Η Ελλάδα βρίσκεται στην αρχή ενός δύσκολου δρόμου». Οι διαπιστώσεις της Αγκελα Μέρκελ στη διάρκεια της ομιλίας της προς τους γερμανούς βουλευτές στο Βερολίνο και όχι οι κυβερνητικοί πανηγυρισμοί στην Αθήνα αποτυπώνουν τη θέση στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα μετά το μεγάλο κούρεμα.Μπορεί η ελάφρυνση από ένα μεγάλο τμήμα του χρέους (οι υπολογισμοί διαφέρουν για το ακριβές ποσόν, αφού δεν είναι γνωστοί επακριβώς όλοι οι όροι) να δίνει μια πρόσκαιρη ανάσα, όμως πολλά κρίσιμα θέματα της συμφωνίας είναι ακόμη ανοιχτά, ενώ ώς το τέλος του χρόνου θα συνταχθεί νέο μνημόνιο. Η χώρα τίθεται υπό επιτροπεία και αν δεν καταφέρει να μπει σύντομα σε αναπτυξιακή τροχιά και να έχει πρωτογενή πλεονάσματα, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.Τον Μάιο του 2010, όταν υπογράφηκε το μνημόνιο, το ελληνικό χρέος ύψους περίπου 300 δισ. ευρώ βρισκόταν στα χέρια τραπεζών και ιδιωτών επενδυτών. Το μεγαλύτερο κομμάτι βρισκόταν στα χέρια των γαλλικών τραπεζών (περίπου 60 δισ. ευρώ) και των γερμανικών (περίπου 48 δισ.). Μια ελληνική χρεοκοπία σε εκείνη τη φάση θα δημιουργούσε τεράστιο συστημικό πρόβλημα στην Ευρώπη, αφού, εκτός των άλλων, δεν υπήρχαν μηχανισμοί διαχείρισης κρίσεων.Από τότε, σταδιακά, μεγάλο τμήμα του χρέους έχει περάσει στα χέρια κρατών, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΔΝΤ, ενώ με την πρόσφατη συμφωνία και το τμήμα που βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και απομένει μετά το κούρεμα, θα έχει ευρωπαϊκή διασφάλιση και η συζήτηση που γίνεται είναι να διέπεται από τον βρετανικό νόμο.Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μια μελλοντική ελληνική χρεοκοπία θα έχει πολύ μικρές συνέπειες και δεν θα αποτελεί συστημικό κίνδυνο, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε έξοδο από το ευρώ. Τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα μας για να μην φθάσει σε αυτό το σημείο, μετά την απόφαση, είναι πολλά, με βασικό την αντιμετώπιση της βαθιάς ύφεσης. Ως το τέλος του χρόνου θα καταρτιστεί νέο μνημόνιο το οποίο θα καθορίζει τα μέτρα «που θα λάβει η ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του νέου προγράμματος», όπως αναφέρεται στην απόφαση. Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ξανά ότι «τα μέτρα έχουν ήδη ανακοινωθεί» όμως θεωρείται βέβαιο ότι θα τεθεί θέμα μείωσης συντάξεων λόγω των ζημιών που θα υποστούν τα ταμεία από το κούρεμα και λόγω της διατήρησης της ανεργίας σε πολύ υψηλά επίπεδα για αρκετά χρόνια με βάση τις προβλέψεις της ίδιας της τρόικας. Επίσης, θα συνεχιστούν οι απολύσεις υπαλλήλων του Δημοσίου. Με το νέο δάνειο δεν θα καλύπτονται πλέον τα ελλείμματα του προϋπολογισμού, αλλά επαρκεί μόνο για τις λήξεις των ομολόγων και τους τόκους. Αυτό σημαίνει ότι νέα ελλείμματα οδηγούν αυτομάτως σε αντίστοιχες περικοπές.Μπορεί στο κείμενο της απόφασης να αναφέρεται ότι «πρέπει να ενισχυθούν οι μηχανισμοί για την παρακολούθηση της εφαρμογής του ελληνικού προγράμματος όπως ζήτησε η ελληνική κυβέρνηση» και σ' αυτό να αποδίδεται η μόνιμη παρουσία εκπροσώπων της τρόικας στην Αθήνα, όμως η πραγματικότητα είναι ότι τα πάντα πλέον σε κάθε υπουργείο θα ελέγχονται από την τρόικα. Επίσης, σε μόνιμη βάση πλέον, καμιά σημαντική οικονομική απόφαση δεν θα λαμβάνεται δίχως την έγκριση των Βρυξελλών, όπως προβλέπεται στους νέους όρους λειτουργίας της ευρωζώνης που θα ισχύουν από το 2012 και μεταξύ άλλων προβλέπουν:
- Οι προϋπολογισμοί θα εγκρίνονται από τις Βρυξέλλες πριν πάρουν το δρόμο για την ψήφιση από το Εθνικό Κοινοβούλιο.Η εκτέλεση του προϋπολογισμού θα παρακολουθείται και κατά τη διάρκεια του έτους και θα «προτείνονται» τροποποιήσεις. Αυτό σημαίνει ότι, αν «πέφτουν έξω», θα απαιτούνται επιτόπου πρόσθετα μέτρα.
Θα γίνεται διαβούλευση με την Κομισιόν «πριν από την έγκριση οποιωνδήποτε σημαντικών προγραμμάτων για τη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών ή οικονομικών πολιτικών».
- Η πρόβλεψη για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς θα υπάρχει στο Σύνταγμα ή σε ισοδύναμο νόμο.
Το μεγάλο στοίχημα για να αποφευχθούν τα χειρότερα είναι να αλλάξει το κλίμα και να σταματήσει η κατρακύλα στην πραγματική οικονομία. Και σ' αυτό οι αποφάσεις για το κούρεμα παίζουν αρνητικό ρόλο, αφού οι τράπεζες τουλάχιστον για κάποιο διάστημα ακόμη θα έχουν κλείσει τη στρόφιγγα, ευρωπαϊκά χρήματα δεν προβλέπεται να έρθουν πέραν εκείνων του ΚΠΣ και ακόμη και αν ξεπεραστούν τα σοβαρά προβλήματα και ξεκινήσουν να έρχονται επενδύσεις, χρειάζεται αρκετό διάστημα μέχρι να αποδώσουν και να αρχίσουν να απορροφούν την υψηλή ανεργία.Η συνέχιση της ύφεσης και το 2012 και η εξάντληση όλων των δυνατοτήτων που έχουν απομείνει στους πολίτες, αναμένεται να κάνει τη διαχείριση της κρίσης ακόμη πιο δύσκολη.Μπροστά σε αυτή την κατάσταση όλο και περισσότεροι, ακόμη και στο ΠΑΣΟΚ, ζητούν την εκπόνηση ενός αναπτυξιακού σχεδίου και δίκαιη κατανομή των βαρών, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο της έκρηξης. Η κυβέρνηση, με τις πανηγυρικές δηλώσεις, δίνει την αίσθηση ότι τα δύσκολα είναι πίσω μας. Ομως δεν είμαστε ούτε καν στη μέση του δρόμου.

enet